Kamica nerkowa jest jedną z najczęstszych przyczyn wizyt u urologa, zaś jej objaw – kolka – powodem wielu zgłoszeń do szpitalnych oddziałów ratunkowych. W gabinecie urologicznym pacjent powinien nie tylko zostać zbadany, ale też poinformowany o zasadach mogących istotnie zredukować niebezpieczeństwo nawrotu kolki. Pamiętać o nich powinny zwłaszcza osoby, u których rozpoznano kamicę nerkową. W grupie ryzyka znajdują się ponadto chorzy przyjmujący niektóre leki i witaminy (np. witaminę D) oraz mający wady wrodzone lub inne zaburzenia układu moczowego. Powstawaniu złogów sprzyjają również niektóre choroby, np. sarkoidoza czy nadczynność przytarczyc.

Po pierwsze, nawadnianie!

Podstawą profilaktyki jest odpowiednie nawodnienie organizmu. Powinno się pić co najmniej dwa litry płynów na dobę, a w czasie gorączki, ćwiczeń fizycznych i w upalne dni – odpowiednio więcej. By sprawdzić, czy ilość wypijanych płynów jest wystarczająca, można obserwować zabarwienie moczu (ciemny mocz – zbyt mało płynów, mocz słomkowo-żółty lub wodojasny – prawidłowa ilość płynów).

Należy przy tym zwrócić uwagę, że osoby zagrożone wystąpieniem kolki nerkowej powinny z umiarem sięgać po sok grejpfrutowy a nawet sok jabłkowy, gdyż składniki w nich zawarte mogą sprzyjać powstawaniu powstawanie złogów. Najbardziej korzystne jest spożywanie wody nisko zmineralizowanej.

Po drugie, odpowiednia dieta!

Przed zastosowaniem się do zaleceń dietetycznych warto poznać skład kamieni, które pojawiają się w drogach moczowych. W stosunku do każdego rodzaju kamicy (moczanowej, szczawianowej, fosforanowej, cystynowej, wapniowej) istnieje bowiem cała lista produktów dozwolonych i zakazanych. Istnieją również ogólne wytyczne, których przestrzeganie jest bardzo ważne w profilaktyce kamicy moczowej.

Podstawą diety powinny być warzywa i owoce, zwłaszcza te obfitujące w błonnik. Ważne jest również ograniczenie spożycia białka zwierzęcego, które zwiększa stężenie mocznika.

W kamicy moczanowej stosuje się dietę ubogopurynową, stąd konieczna jest eliminacja z diety takich produktów jak: sardynki, śledzie, podroby, szpinak, fasola, groch, herbata, kakao. Z kolei w diecie zapobiegającej kamicy szczawianowej nie zaleca się spożywania kawy, szczawiu, rabarbaru, buraków, botwinki, szpinaku.

W każdym przypadku warto ograniczyć spożycie soli. Uważać należy przede wszystkim na produkty w wysokim stopniu przetworzone, w których obecne są ogromne jej ilości.

Osoby z kamicą moczową powinny szczególnie rozważnie stosować suplementy i preparaty witaminowe. Należy po nie sięgać dopiero wówczas, gdy wyniki badań wykażą ich niedobory.

Po trzecie, prawidłowa masa ciała!

Powstaniu złogów sprzyjać może nieprawidłowa masa ciała. Osoby z nadwagą i otyłe częściej zmagają się z kamicą nerkową niż pacjenci z prawidłowym wskaźnikiem BMI. Na wystąpienie choroby wpływa również siedzący tryb życia, dlatego ważne jest dbanie o zachowanie dobrej kondycji fizycznej.

W czasie ćwiczeń należy oczywiście pamiętać o odpowiednim nawadnianiu. W przeciwnym razie uzyskamy efekt odwrotny do zamierzonego. W wyniku nadmiernego pocenia się zmniejszy się ilość wydalanego moczu i dojdzie do jego zagęszczenia, a stąd już tylko krok do kamicy.

Warto także sięgać po leki ziołowe dostępne bez recepty, np. Fitolizynę w formie pasty. To kompozycja dziewięciu roślin o udowodnionym działaniu leczniczym, stosowana leczniczo w przypadku drobnych kamieni (tzw. piasku nerkowego) oraz profilaktycznie, zapobiegając kolejnym nawrotom kamicy. Zawarte w tym leku składniki roślinne działają moczopędnie i przeciwzapalnie.

Kamica nerkowa przez długi czas może pozostać chorobą bezobjawową. Drobne złogi są wypłukiwane z nerek wraz z moczem. Gdy jednak kamień osiągnie duże rozmiary, wówczas pojawić się może silny ból (kolka) i szereg innych nieprzyjemnych symptomów. Uważa się, że odpowiednia profilaktyka jest w stanie zapobiec tworzeniu się złogów i ich nawrotom.